بازدید از مرکز تحقیقات آرتمیای کشور

تلاش برای نجات آرتمیا

دنیای سبز تر - 18 اردیبهشت 1397   10:47
پایگاه خبری جهان سبز-وحید محمود قره‌باغ- آرتمیا سالینا Artemia salina این طلای قرمز، جانداری تک‌سلولی و سخت‌پوست است که در آب‌های شور زندگی می‌کند. دریاچه ارومیه یکی از غنی‌ترین منابع موجود آرتمیا در جهان است. آرتمیا قادر به تولید مثل و همچنین تخم‌گذاری است؛ در واقع چنانچه شرایط مهیا باشد این جاندار زنده‌زایی می‌کند و در شرایط نامساعد برای تداوم نسل خود، جنینی غیرفعال به نام سیست تولید می‌کند که در بازار به تخم میگو هم معروف است.
 

 
آرتمیا کلیه ذرات کمتر از 50 میکرون را تغذیه می کند و هیچگونه وسیله دفاعی ندارد.

آرتمیا در صنایع پرورش میگو و ماهی، از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است. همچنین آرتمیا یا سیست آن به منظور تغذیه نوزاد ماهیان، سخت پوستان و نرم‌تنان استفاده می‌شود. آرتمیا از جلبک‌های موجود دریاچه تغذیه می‌کند و خود نیز غذای اصلی پرندگان است.
آرتمیا بیش از ۵۲ درصد پروتئین و ۴ درصد چربی دارد. همچنین تركیب و میزان اسیدهای آمینه و اسید های چرب آن به گونه ای است که کاملا با نیازهای آبزیان آبهای شیرین تناسب دارد.
دکتر علی نکویی فرد، رئیس مرکز تحقیقات آرتمیای کشور می‌گوید: مرکز تحقیقات آرتمیای کشور، نهادی ملی و عضوی از 11 مرکز و پژوهشکده موسسه تحقیقاتی علوم شیلاتی کشور است.
دکتر نکویی فرد دربارۀ زادوولد آرتمیا برایمان می‌گوید: هر آرتمیای ماده می‌تواند تا 4000 تخم تولید کند.
 آرتمیا خوراک بسیاری از آبزیان مثل میگو است و در واقع حکم شیر مادر را برای آن‌ها دارد چون غذایی کامل است و نمی‌توان جایگزینی برای آن پیدا کرد.
گفتنی است سامانه آزمایشگاهی این مرکز، متصل به شبکه آزمایشگاهی فناوری‌های راهبردی ریاست جمهوری است. همچنین مرکز  تحقیقات آرتمیای کشور در سال 1387، از سوی فائو به عنوان مرکز مرجع آرتمیا در منطقه میانی و غرب آسیا انتخاب شد. مرکز تحقیقات آرتمیای کشور، در سال 1395 موفق به کسب مقام دوم پژوهشی در بین 11 مرکز موسسه تحقیقاتی علوم شیلاتی کشور شد.


دکتر بیژن مصطفی‌زاده معاون پژوهش و فن‌آوری نیز میگوید این مرکز از 3 بخش تخصصی و 6 گروه تحقیقاتی زیرمجموعه آن‌ها و یک واحد ترویج و انتقال یافته‌ها، تشکیل شده است و دارای 5 واحد آزمایشگاهی تحقیقاتی است.
*آزمایشگاه زیست‌شناسی و ذخایر آرتمیا و سایر آبزیان
* آزمایشگاه شیمی آب
* آزمایشگاه بهداشت و بیماری‌های آبزیان
* آزمایشگاه زیست‌فناوری
* آزمایشگاه تغذیه و غذای زنده
مرکز تحقیقات آرتمیا دارای دو سالن فرآوری به مساحت 500 مترمربع و دو واحد سردخانه با ظرفیت 30 تن است. همچنین این مرکز تحقیقاتی دارای یک کتابخانه غنی با مساحتی افزون بر 70 مترمربع، 2200 کتاب فارسی و لاتین، 95 پایان‌نامه دانشجویی و 112 گزارش نهایی طرح‌های تحقیقاتی است،
مرکز تحقیقات آرتمیا دارای 8 واحد استخر با پوشش ژئوممبران به مساحت 1200 مترمربع برای پرورش آرتمیا است.
 



روش های بهره برداری از سیست آرتمیا
سیست ها که به تخم میگوی آب شیرین نیز معروف هستند، برای ماهیان غیر قابل استفاده‌اند. از این رو به دو روش جهت بهره برداری استفاده می شود که عبارتند از:

  • روش زنده کردن تخم میگو
  • روش پوسته زدایی کردن یا دکپسوله کردن یا کپسول زدایی
لازم به ذکر است که روش دکپسوله نسبت به روش دیگر برتری دارد.

كپسول زدايي سيست
در این روش پوسته ضخيم يا كوريون كه جنين غير فعال آرتميا را در خود دارد، جدا شده و در نتیجه سيست بدون كپسول به دست می آید. این فرايند، كپسول زدايي سيست آرتميا نام دارد.

استخرهای ژئوممبران
استخر های ژئوممبران از جمله روش‌های جدیدی است که از چند دهه اخیر مورد استفاده گسترده قرار گرفته‌اند. این استخرها از ورق‌های پلی‌اتیلنی و پی و‌ی سی ساخته می شوند. این ورق‌ها جایگزین مناسبی برای روش‌های استفاده از سیمان، دوغاب، سنگ، آجرچینی، بتن مسلح، کاهگل، ایزوگام و غیره است که در کف و دیواره استخر به کار گرفته می شود؛ چرا که علاوه بر هزینه بالا، زمان بر نیز هست.



بدن آرتمیا
بدن هر آرتمیا از سه قسمت سر، سینه و شکم تشکیل شده است. قسمت سر نیز از یک جفت شاخکهای حسی کوچک، یک جفت چنگک یا شاخکهای قلابدار بزرگ، یک جفت چشم مرکب، یک جفت آرواره و یک عدد لب بالا تشکیل شده است.
آرتمیا در قسمت سینه یازده جفت پا دارد که از نظر ساختمان و نام یکسان هستند. این پاهای سینه ای برای آرتمیا بسیار مهم بوده و علاوه بر این که آرتمیا را قادر به حرکت می سازد، در تغذیه نیز نقش دارند.

شاخک های آرتمیا
شاخکهای بزرگ در جنس نر در قیاس با ماده رشد خیلی زیادی داشته و در حکم قلاب های عضلانی آرتمیا هستند. این شاخک ها صفت بارز این جنس هستند. آرتمیای نر از این اجزا به منظور جفتگیری استفاده می کند. این در حالی است که در جنس ماده قلاب ها کوچک بوده و به عنوان شاخک های حسی عمل می‌کند.

جفت گیری آرتمیا
در جفت گیری، آرتمیای نر با نزدیک شدن پیاپی به آرتمیای ماده قلابهای جفتگیری خود را در حد فاصل ناحیه شکم و سینه و درست از بالای کیسه تخمدان در بدن آرتمیای ماده قفل می نماید؛ به این وضعیت در اصطلاح حالت سواری گفته می شود. آرتمیا چندین ساعت در این وضعیت حرکت می کند. خود عمل جفت گیری خیلی سریع انجام می گیرد، بدین صورت که آرتمیای نر با خم کردن ناحیه شکمی خود، یکی از پنیس ها را وارد روزنه رحمی کرده و اسپرمها را منتقل می کند.


02