باغ گیاه‌شناسی ملی ایران، میزبان نخستین اردوی ادبی، محیط‌زیستی «سپیدار»

نویسندگی نوجوانان با طعم طبیعت

دنیای سبز تر - 13 شهریور 1396   11:25
باغ گیاه‌شناسی ملی ایران، میزبان نخستین اردوی ادبی، محیط‌زیستی «سپیدار»

نویسندگی نوجوانان با طعم طبیعت
 
نخستین اردوی ادبی، محیط‌زیستی «سپیدار» با موضوع محیط‌زیست از سوی «انتشارات فنی ایران» و «باشگاه سپیدار» با حضور حدود ۵۰ دانش‌آموز نوجوان در باغ گیاه شناسی ملی ایران برگزار شد. این نوجوانان علاقه‌مند به داستان‌نویسی و روزنامه‌نگاری در دو دوره قبل جایزه سپیدار حضور داشته و به مرحله نیمه نهایی راه یافته بودند.
 
 
به گزارش باشگاه خبرنگاران پویا، در صحبت‌های  ابتدایی سید رضا کروبی مدیر «انتشارات فنی ایران» و بنیان گذار جایزه «سپیدار» ابراز امیدواری کرد که در آینده از این کودکان و نوجوانان نویسندگان سبز بیرون بیاید.
سپس فریدون عموزاده خلیلی دبیر علمی جایزه سپیدار برای نوجوانان صحبت کرد و گفت: ما قول داده بودیم باشگاه سپیدار را به کمک شما داشته باشیم و در زمینه ادبیات، شعر و هنر فعالیت کنیم. این اولین اردو در باشگاه سپیدار است، تفاوت این اردو هم با بقیۀ اردوها این است که هم آموزشی است هم تفریحی و قرار است بهتان خوش بگذرد.
 
 
 
داستان نویسی با طعم محیط زیستی که می‌شناسیم
 
در ادامه کارگاه داستان‌نویسی با حضور «سید نوید سید علی اکبر» داستان نویس و «عطیه تهرانی» کارشناس محیط زیست برگزار شد. در این کارگاه از بچه ها خواسته شد ابتدا به این سوال فکر کنند که محیط زیست یعنی چه؟ در محیط اطراف خود چه می بینند و در شهر و در طبیعت چه تفاوت‌هایی وجود دارد؟ از آن‌ها خواسته شد به محیط زیست به عنوان موضوع انشاء نگاه نکنند و از آنچه که دیده‌اند و تجربه کرده‌اند بنویسند، خودشان باشند و از حس خودشان بنویسند. ضمن این نکات داستان‌نویسی که مناسب سن نوجوانان بود نیز به آن‌ها آموخته شد نکاتی مانند زمان اتمام داستان، ضرورت پرداختن به یک موضوع و نه چند موضوع با هم، جلوگیری از تکرار کلمات، جذاب بودن داستان برای خواننده و نوشتن داستان بدون قضاوت.
موضوعاتی هم که بچه‌ها برای نوشته‌هایشان انتخاب کرده بودند از این قرار بود : زباله و انواع آلودگی‌ها، حیوانات، طبیعت و ...
در ادامه این داستان‌ها خوانده شد و بچه‌ها در مورد نوشته‌های دوستانشان نظر دادند. داستان‌ها نیز هم واقعی بود و هم تخیلی بودند. بعضی از آن‌ها از زبان خودشان بود، بعضی هم از زبان حیوانات.
 
همین که هستم راضیم
 
کارگاه دوم  با موضوع روزنامه‌نگاری توسط «مریم محمد خانی »با همراهی عطیه تک تهرانی تشکیل شد. محمد خانی ابتدا از بچه‌ها پرسید که اگر انسان نبودید، دوست داشتید چه بودید؟
در جواب ذهن بچه‌ها بیشتر به سمت طبیعت رفت: آب، رودخانه، کهکشان، درخت، انواع حیوانات و .... . البته که بعضی‌ها هم با " همین که هستم راضیم" جواب دادند. در این کارگاه به بچه‌ها توضیح داده شد که داستان ناشی از تخیل است ولی خبر چیزی است که واقعیت دارد و باید جزئیات داشته باشد. مفهوم تیتر خبر با چند مثال توضیح داده شد که باید جذاب باشد و مهم ترین بخش خبر است.
برای رسیدن به مفهوم گزارش، ابتدا انواع رسانه، بعد جزئیات روزنامه و بعد از آن مشخصات یک گزارش به ترتیب توضیح داده شد. برای روشن شدن موضوع نیز گزارشی از یک مجله با موضوع فروش خزندگان در بازارهای تجریش برای بچه‌ها خوانده و نکات مهم آن یادآوری شد.  سپس از بچه‌ها خواسته شد در موضوعات مرتبط با مفهوم محیط زیست یک گزارش بنویسند. بچه‌ها در گروه‌های جداگانه گزارش‌های خود را نوشتند و خواندند، گزارش‌های آن‌ها در موضوعاتی مثل: آتشفشان دماوند و آلودگی ناشی از آن، جنگل های بلوط، خرافات در مورد حیوانات و ... نوشته شده بود.
 
بعد از پایان کارگاه‌ها و قبل از ترک محل، بچه ها زباله هایشان را جمع کردند و در سطل‌های جداگانه‌ای (تر ، خشک ، کاغذ) که در نظر گرفته شده بود، ریختند.
 
نخستین اردوی ادبی سپیدار در محیطی طبیعی که صدای سگ‌های اهلی و آواز پرندگان، حس خوب در دل طبیعت بودن را منتقل می‌کرد، برگزار شد. جایی جدا از خانه‌های آپارتمانی و شلوغی و آلودگی شهر.
 
رد پای کمرنگ آموزش محیط‌زیست در مدارس
 
مهران اسدی دانش هشتم است و به نویسندگی علاقه دارد. او از دانش‌آموزان شرکت کننده در اردوی سپیدار است و در مورد آموزش محیط‌زیست در مدارس می‌گوید:  فقط در کتاب اجتماعی ما اشاره‌ای به یوزپلنگ و تمساح شده است و تا بحال آموزش محیط زیست در مدرسه و یا درس جداگانه‌ای نداشته‌ایم. او می‌گوید: زمانی توجهم به محیط زیست جلب شد که در سفری به شهر تالش، انبوه پلاستیک‌ها را دیدم که برای مردم و شهرداری بی‌اهمیت بود. او لازمه حفظ محیط زیست را بالا رفتن فرهنگ مردم و تفکیک زباله می‌داند.
 
علیرضا پورشجاع دانش آموز کلاس یازدهم و برگزیده دومین دوره جایزه سپیدار است او می‌گوید از یک مستند در شبکه نشنال جئوگرافیک به حیات‌وحش و محیط‌زیست علاقمند شده است. او می‌گوید درس‌های کوتاه و مختصری در مورد  محیط زیست در کتابهایمان است ولی معلم‌ها سرسری از کنار آنها رد می‌شوند. او به هم سن و سال های خودش توصیه می‌کند که طبیعت را باور داشته باشند چرا که اگر طبیعت را از بین ببریم این تخریب به خودمان بر می گردد و به راحتی نمی‌توان آن را جبران کرد.
 
دلیل درس های غیر ضروری چیست؟
 
نازگل  محمدی که دانش آموز کلاس نهم است و در مرحله اول جایزه سپیدار برگزیده شده می گوید بیشتر درس‌های ما غیر کاربردی هستند و نمی دانم دلیل این همه درس با حجم و محتوای سنگین برای چیست؟ درس‌های ما فقط تئوری و خسته‌کننده هستند و درس‌های عملی که در آینده برایمان کاربردی باشند نداریم. اینجا اولین جایی است که با مفاهیم محیط‌زیست آشنا می شوم.
 
نام مادر زمین را در موسیقی‌هایی که گوش می‌کردم شنیدم
 
خشایار خسروی دانش آموز 16 ساله، رشته تجربی دبیرستان علامه حلی است که در المپیاد زیست‌شناسی سال پیش نیز قبول شده است، او   می‌گوید با مفاهیم محیط زیست و اکولوژی در کتاب بیولوژی campbell  که منبع المپیاد زیست شناسی است آشنا شده است. او توضیح می‌دهد: در موسیقی‌هایی که با موضوع طبیعت گوش کردم با مفهوم مادر زمین آشنا شدم و دوست داشتم در داستان امروز از آن استفاده کنم. من تهران را شهری می‌بینم که جای پیشرفت دارد ولی آلودگی هایی دارد که بخشی از آن تقصیر خودمان است. مثل ماشین‌های تک سرنشین. تهران شهری است که در گذشته قنات داشته، اما امروزه خبری از آنها نیست.
 
در پایان بچه‌ها  به همراه راهنمای باغ گیاهشناسی از قسمتهای باغ دیدن کردند و توضیحات هر بخش به آنها داده شد. باغ صخره‌ای، مجموعه رویشگاهی زاگرس، ایرانی، تورانی و جنگل‌های هیرکانی از جمله این  بخش‌ها بودند.

01
نویسنده: بهاره پورزنگی